به مناسبت روز خبرنگار؛ «گلعذاری زگلستان جهان ما را بس»

کلیات: توسعه علوم ارتباطات اجتماعی و تحولات بنیادی و ساختاری در رسانه‌ها (مدیا)، حاصل تلاش های صاحب نظران و نظریه پردازان حوزه علوم انسانی با بهره گیری از سایر علوم بوده که، علاوه بر عینیت بخشیدن به رؤیاهای بشر برای ارتباطات، سبک زیستی انسان‌ها را متحول کرد. نوآوری ها در بخش رسانه، مرهون به کارگرفتن علوم روز دنیا بوده که نقش غیرقابل کتمانی در عرصه های فرهنگ، هنر، اقتصاد، سیاست و ورزش ایفا می کند. پشتوانه این فرایندها و بروز تغییرات در حوزه عملکردی رسانه ها، نظریه ها و گفتمانهای فکری متحول کننده اجتماعی بوده است. نمونه بارز آن، گفتمان قدرت نرم جوزف نای (چگونگی دستیابی به نتایج دلخواه بدون اعمال زور و فشار اقتصادی) که با هدف مجذوب کردن فضای سیاسی از طریق فرهنگ و هنر بود وچنین گفتمانی برای ورود رسانه‌ها و نشریات در جهت ایجاد و گسترش فضاهای گفتگوی انتقادی در مقابل قدرت سیاسی به کار گرفته شد. در زمانی دیگر نظریه اجتماعی مشهور دهکده جهانی مارشال مک لوهان بر پایه شکل‌گیری جهان وطنی با کمک تجهیزات الکترونیکی در جهت به حداقل رساندن فاصله ارتباطی انسانها و همچنین نظریه عمومیت بخشیدن به مسائل قدرت سیاسی آقای یورگن هابر ماس (وارث مکتب فرانفورت) که منجر به شکل گیری فضای گفتگوهای عمومی و شکل گیری مباحث انتقادی “با تاکید بر مناسبات اجتماعی خردورزانه تر در لوای فضای عمومی آزاد و فکورانه” بود.

در حال حاضر تاثیرگذاری رسانه ها در ابعاد مختلف محرز بوده و سه واقعیت مهم در این خصوص وجود دارد: یکی انجام فرایند جهانی شدن اخبار و اطلاعات و امکان دسترسی مردم جهان کلیه اخبار، دوم؛ ویژگی جریان‌سازی، بسترسازی و حتی افشاگری در امور سیاسی و سوم متفاوت بودن مشی کار رسانه دولتی با رسانه آزاد نسبت به قدرت سیاسی حاکم که طبق درجات توسعه سیاسی در هر مملکتی، نحوه عمل  متفاوت است.

مثلث مردم-دولت-رسانه

با برقرار بودن رابطه قوی در ضلع مردم-رسانه از مثلث دولت-مردم-رسانه، می توان وضعیت ایده آلی را  در زمینه حاکمیت قانون تصور کرد و این پیش فرض را می توان از میان صدها نظر و ادعای علم و تجربه بیرون کشید که برای جلوگیری از انحصار قدرت و محو آزادی‌های فردی، تقویت رسانه‌های آزاد، تعیین کننده است.

علیرغم حاکم بودن وفور دیتا در شبکه های اجتماعی در فضای ارتباطی امروز، ارکان رسانه ها مانند روزنامه نگاران و خبرنگاران، داده ها و اطلاعات خام را گرفته و ضمن تحلیل و پردازش، تبدیل به اطلاعات  می کنند. بنابراین دریافت اخبار و اطلاعات از جایگاه روزنامه نگاران و خبرنگاران آزاد، جهت تنویر افکار عمومی ، اعتبار خاص خود را دارد. اما نقطه مقابل روزنامه نگاران و خبرنگاران رسانه‌های آزاد، روابط عمومی‌ها، رسانه های دولتی و شبکه های اجتماعی هستند که اخبار و اطلاعات را در راستای اهداف خود به سمت مخاطب روانه می کنند که مشی و رویکرد رسانه های آزاد با این منابع که یکی با هدف کنترل افکار عمومی و دیگری بیان سطحی و فاقد عمق در معنی موضوعات ، متفاوت است. رسانه ها و مطبوعات آزاد از طریق خبرنگاران و روزنامه‌نگاران می‌توانند در هر جامعه‌ای مشروط به وجود بستر لازم برای گسترش آگاهی مردم و نیز قرار گرفتن در جایگاه نقد کننده، زمینه ساز تحولات مثبت، در جامعه باشند

خارج از کلی گویی، برای روز خبرنگار چه بنویسیم؟

ضمن پاسداشت روز خبرنگار و گرامیداشت یاد شهدای عرصه خبر، بخصوص شهید صارمی که روز شهادت ایشان به نام روز خبرنگار نام گرفته است، روز خبرنگار می‌تواند روز برپایی تریبونهای نقد و انتقاد و تثبیت فضای مطلوب برای نشر آگاهی و امید باشد.

روز خبرنگار می‌تواند روز لبخندها  برای به ثمر نشستن پیگیری های خبری باشد.

روز خبرنگار می‌تواند روز ارج نهادن به قلم نگارنده خبر باشد که خوش‌ترین الحان، طنین راستی و درستی است. از این رو ضمن ارج نهادن به روز خبرنگار و مقام اطلاع رسانی و هم راستا با تقویت پایه‌های مردم سالاری، روز خبرنگار می‌تواند ترجمان کلید واژه‌های دانایی، راستی، پردازش اخبار و گرامیداشت ستون مردم سالاری، یعنی رسانه های آزاد، باشد

حال می‌توان برای مثلث رسانه- مردم – قدرت سیاسی، از دفتر مشق خود از طریق برهان خلف و تعمیم آن به جایگاه خبرنگار، اثبات کنیم که روز خبرنگار چه روزی می‌تواند باشد؟