قلعه سفید ممسنی همچنان می سوزد.

به نقل از منابع تاریخی معتبر، دژ سفید از قلعه‌های مشهور شهرستان ممسنی در

 استان فارس، با فاصلهٔ اندکی از شهر نورآباد در شمال شرق آن واقع شده‌است. قلعه‌سفید به نام سپیدژ، مخفف سپیددژ معروف است و آن را به نام سفیدقلعه نیز می‌خوانند. بنابر دانسته‌های امروز، اصل این بنا لااقل مربوط به عهد ساسانیان است.

قلعه‌سفید در سال ۶۵۴ ه‍.ق به دست هلاکوخان و در سال ۷۵۹ ه‍.ق به دست امیر تیمور گورکانى تخریب گردید.

بر فراز باقی‌مانده‌های این دژ، آثار بارگاهی به نام حاجی رستم و قلعه‌‏های سنگ و ساروجی، قبرستان، سنگ‌نوشته، حصارها و آثار باغ‌هایی قدیمی دیده می‌شود.

دور تا دور این قلعه برج‌ها و دروازه‌هایی قرار دارد که پیش‌تر برای دفاع از قلعه مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

♦دژ سفید بر بالای کوهی واقع شده که دور دامنهٔ آن حدود چهار فرسخ و ارتفاع آن حدود نیم فرسخ است و از کوهستان اطرافش جداست. سطح بالای کوه، هموار و قابل کشت است و در گذشته جنگل‌های بسیاری شامل درختان بلوط، انجیر، بادام کوهی، زیتون، انار و انگور در آن قرار داشته‌است. دسترسی به بالای این کوه تنها از طریق راه‌های سنگی یا کوره‌راه‌هایی که در تخته‌سنگ‌ها کنده شده‌اند، امکان‌پذیر است.

چهار مسیر شناخته شده در شمال و جنوب و شرق و غرب کوه برای دسترسی به دژ سفید وجود دارد. مسیر جنوبی و شرقی پیاده رو هستند. راه جنوبی سیاه شیر نام دارد و اکنون مسدود است. راه شرقی زرین کلاه نام دارد و سر راه شیراز قرار دارد.

 راه غربی یا شترخواب سواره‌روست و در کنار نورآباد قرار گرفته‌است. راه شمالی که آن را گلستان می‌نامند از فهلیان می‌گذرد و آنهم مسیری سواره‌رو است.

♦️لسترنج مستشرق انگلیسی مینویسد: در دو فرسخی شمال شرقی دهستان نوبندگان قلعه کوهستانی معروف به قلعه سفید یا اسفید دژ یا قلعه اسفندیار در نقطه مسطحی از کوهستان که محیط آن چند میل و اطراف آن سخت سراشیب است، واقع گردیده و شاید همین جا باشد که مقدسی از آن به نام قصر ابوطالب یاد کرده، گوید آن را «عیان» می‌نامند. حمدالله مستوفی آن را قلعه اسفید دز نامیده‌است.

در فارسنامه ابن بلخی هم آمده که آن قلعه در قدیم آباد بوده ولی بعدها سالیان دراز خراب مانده و در اوایل عهد سلجوقیان، باز آباد گردید.

*دژی بود کش خواندندی سپید — بر آن دژ بد ایرانیان را امید*

♦️نویسنده تاریخ وصاف نیز گفتهٔ فردوسی را تأیید کرده و گفته‌است که مقصود فردوسی از این بیت شعر، قلعه سفید ممسنی بوده‌است. به گفته نویسنده کتاب قوم لر، ماجرای حمله سهراب به قلعه سفید نیز به تفصیل در شاهنامه فردوسی آمده‌است.

? مقصود از این گزارش در کنار بر بیان

ویژگیهای منحصر بفرد یاد شده بیان حکایت ظلم شمرهایی ست که هنوز هم دست بردار ظلم خود نیستند.

لشکر انبوهی از ظلمه عاشورا که امسال بالغ بر دهها نقطه از ممسنی و صدها از نقطه از طبیعت خدادادی شامل بوته های مظلوم گیاهی و درختان را به آتش کشیده و حیوانات و خزندگان زبان بسته زیادی را طعمه آتش جهل و نفرت خود نمودند. آتشی که البرز زارعی، محمد جواد مختاری و عزیزان دیگری را در خطه زاگرس به خاکستر تبدیل کرد.

اینها همان بازماندگان سلسه نگین بنی امیه هستند که ۱۴۰۰ سال پیش با بی رحمی و شقاوت تمام پس از شهادت نوه رسول خدا به اهل بیتش هم رحم نکرده و خیمه هایشان را هم به آتش کشیدند و امروز و دیروز نیز  در ماه محرم قلعه سفید و کوهستانهای دیگری را در امتداد زاگرس آتش زده تا رشته انسانیت و آزادگی را از میان بردارند.

همان آزادگی و آزادمردی که سالار شهیدان حسین بن علی  در سال ۶۱ هجری آنان را خطاب نموده و فرمود: اگر دین ندارید و از خدا نمی ترسید لااقل آزاد مرد باشید./.