در سوگ نغمه خوان/ برگی از زندگی زنده‌یاد اسفندیار قره‌باغی

سرویس فرهنگی صبح ممسنی/ مریم ستوده، مردم صدای او را با ترانه و آهنگ حماسی «آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو» می شناسند، اما شاید چهره و نام او را خیلی از شنوندگان و زمزمه کنندگان این سرود حماسی نشناسند.

از نوادگان ستارخان است، اول بهمن سال۱۳۲۲ در تبریز به‌دنیا آمد و پدرش ساری قلی خان (خان سالار) از مالکین آذربایجان و آشنا به هفت زبان و از طنزپردازان قدیمی و مشهور تبریزی در کافه خران بود.

از کودکی به موسیقی علاقه مند بود و با دنبال کردن این علاقه، در سال۱۳۴۳ از هنرستان موسیقی فارغ التحصیل شد و بعد از اتمام تحصیلاتش کارش را در آموزش و پرورش کرمانشاه به عنوان معلم موسیقی در مدارس این شهر شروع کرد‌.

دوره های تخصصی اپرا را در ایتالیا گذراند و دارای مدرک معادل دکترای آواز کلاسیک از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود.

در سال ۱۳۴۸ به تهران کوچ کرد و ضمن کار در وزارت فرهنگ، در گروه اپرای تهران مشغول فعالیت شد.

اوّلین اُپرای رادیویی‌اش در سال ۱۳۵۰ سرود ای ایران است که با همکاری ارکستر بزرگ رادیو تلویزیون ملی ایران با رهبری فرهاد فخرالدینی انجام گرفت؛ آهنگساز این سرود مرحوم روح اله خالقی و شعر آن از زنده یاد حسین گل گلاب است.

ساز تخصصی او ترومپت بود، اما در نواختن پیانو و ویولن نیز استاد بوده و سال ها این سازها را آموزش داده است.

بعد از پیروزی انقلاب با واحد موسیقی سازمان صدا و سیما همکاری خود را شروع کرد‌ و آثار و سرودهای زیادی با مضمون جنگ و سرودهای انقلابی دارد.

رهبری گروه کُر تالار وحدت، رهبری گروه کُر صدا و سیما، رئیس مرکز سرود و آهنگهای انقلابی، ریاست کمیته آواز کلاسیک خانه موسیقی، مسؤول موسیقی رادیو و نایب رئیس کانون هنرمندان ایران، از جمله فعالیت‌های این استاد بزرگ موسیقی و آواز است و در نهایت او خواننده سرود آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو است.

بله خواننده این سرود ارزشمند، با صدایی محکم و قوی و صاحب تمام اوصاف و وجنات ذکر شده در سطرهای فوق، کسی نیست جز زنده یاد اسفندیار قره باغی خواننده پیشکسوت ایرانی.

اسفندیار قره باغی تنها خواننده ایرانی با مدرک دکتری آواز بود که تمام عمر خود را در این مسیر طی کرد.

تعداد هنرجویانی که با این هنرمند کلاس‌های آواز داشته‌اند شاید بیش از پنج هزار نفر باشد، خوانندگانی چون: امیر تاجیک، حمید غلامعلی، نیما مسیحا، حمید حامی، فریدون بیگدلی، مسعود خادم، مسعود امیر سپهر و … از درس‌آموختگان و شاگردان این استاد موسیقی در ایران هستند؛ شاگردان زیادی که همه نیز فعالیت دارند.

وی سال‌های پایانی عمر خود به شهر و زادگاهش تبریز بازگشت و با تأسیس یک آموزشگاه آزاد تخصصی به نام آموزشگاه اسفندیار، مشغول تعلیم تکنیک‌های آوازی به داوطلبان این حرفه شد.

استاد قره باغی ۷۹ ساله، سرانجام روز چهارشنبه ۱۶ آذرماه ۱۴۰۱ پس از گذراندن یک دوره بیماری سخت در یکی از بیمارستان‌های تبریز درگذشت.

پیکر استاد اسفندیار قره‌باغی معروف به “صدای انقلاب” با حضور نمازگزاران و مردم فرهنگ دوست تبریز تشییع و در قطعه هنرمندان وادی رحمت این شهر به خاک سپرده شد.

پایان پیام/م